Voor zzp'ers in de zorg

BIG-herregistratie: je uren aantonen zonder terug te graven

Eens per vijf jaar moet je aantonen dat je genoeg in je eigen vakgebied hebt gewerkt. Geen enkel administratiepakket houdt die uren bij, dus wie herregistreert zoekt ze achteraf bij elkaar uit oude contracten, urenstaten en mailtjes. Hieronder staat wat de eis precies inhoudt, wat wel en niet meetelt, en welk bewijs het CIBG van je wil zien.

Hoeveel uur je nodig hebt

Elke vijf jaar moet je opnieuw laten zien dat je nog aan de eisen voldoet. Doe je dat niet, dan wordt je inschrijving doorgehaald en mag je je beroepstitel alleen nog voeren met de toevoeging niet praktiserend erachter.

Urennorm per vijf jaarVoor welke beroepen
2.080 uur apotheker, arts, fysiotherapeut, klinisch technoloog, physician assistant, tandarts, verloskundige, verpleegkundige
3.120 uur gezondheidszorgpsycholoog, orthopedagoog-generalist, psychotherapeut

Over vijf jaar komt 2.080 uur neer op gemiddeld zo'n acht uur per week, en 3.120 uur op ongeveer twaalf uur. Dat is minder dan mensen denken — het knelpunt is bijna nooit het aantal, maar de vraag of je het nog kunt aantonen.

Sta je ingeschreven in een erkend specialistenregister, dan hoef je voor je basisberoep niets te doen: zolang die inschrijving loopt, blijft je BIG-registratie automatisch staan.

Over welke periode ze tellen

Je uren tellen over de vijf jaar direct vóór je uiterste herregistratiedatum, de UHD. Die datum is persoonlijk en staat in Mijn BIG-register.

Let op één ding dat vaak misgaat: de UHD ligt niet elke vijf jaar op dezelfde dag. Je eerste UHD is vijf jaar na je diplomadatum, maar elke volgende ligt vijf jaar na de datum waarop je herregistratie is goedgekeurd. Duurt de behandeling zes weken, dan schuift je hele cyclus zes weken op. Uren van ná je UHD tellen niet meer mee, ook niet als je aanvraag nog loopt.

Twee regels die vaak verkeerd rondgaan

Er is geen minimum per jaar. Je mag je uren naar eigen inzicht over de vijf jaar spreiden. Alles in één jaar en vier jaar niets is toegestaan.

De tweejaarsregel bestaat niet meer. Tot 1 december 2022 gold dat je je werk maximaal twee aaneengesloten jaren mocht onderbreken, en dat bij een langere onderbreking álle uren van vóór die onderbreking vervielen. Die regel is geschrapt. Hij staat alleen nog in oudere samenvattingen, in verlopen versies van het besluit en in menig zoekmachine-antwoord — dus als je hem ergens tegenkomt, kijk naar de datum van de bron.

Wat meetelt

Elk uur dat je opgeeft moet aan vier eisen tegelijk voldoen. Het is verricht binnen de individuele gezondheidszorg, het valt binnen het deskundigheidsgebied van je beroep, het is uitgevoerd op minimaal het niveau van je opleiding, en je stond op dat moment geregistreerd.

Dat niveau verschilt per beroep: mbo-4 voor verpleegkundigen, hbo voor verloskundigen en fysiotherapeuten, hbo-master voor physician assistants en wo voor de overige beroepen. Een verpleegkundige die als verzorgende werkt haalt die eis meestal niet, hoe verwant het werk ook is.

  • Directe cliëntcontacturen: het contact zelf, telefonisch, schriftelijk of via beeld
  • Indirecte uren rond dat contact: voorbereiden, verslaglegging, patiëntbespreking, een brief aan de huisarts
  • Waarnemingsdiensten — de tijd dat je daadwerkelijk beschikbaar was, mits niet met verlof gecompenseerd
  • Leidinggeven of coördineren, alléén als je BIG-geregistreerde collega's uit je eigen beroepsgroep aanstuurt
  • Lesgeven, maar alleen in het centrale vakgebied én aan een opleiding die tot jouw BIG-register leidt
  • Beroepsgerelateerd promotieonderzoek
  • Vrijwilligerswerk — betaald of onbetaald maakt niet uit, aantoonbaar wel

Valt maar een deel van een opdracht binnen je vakgebied, dan geef je zelf een percentage op. Je hoeft je deskundigheidsgebied niet in de volle breedte uit te oefenen — specialiseren mag.

Wat niet meetelt

  • Werk buiten je deskundigheidsgebied, of op een lager niveau dan je opleiding
  • Uren gemaakt zonder geldige registratie in het BIG-register
  • Toezicht en inspectie, bijvoorbeeld bij de IGJ
  • Bestuur en directie: Raad van Toezicht, Raad van Bestuur, en meestal ook een manager op afstand van de zorgvraag
  • Groepsgerichte voorlichting en preventie zonder individuele afstemming
  • Niet-reguliere zorg zoals homeopathie of acupunctuur
  • Ouderschapsverlof, geboorteverlof voor de partner en langdurig zorgverlof

Uren buiten Nederland tellen gewoon mee, mits je daar in het wettelijke register stond en je het kunt aantonen met een verklaring van de bevoegde autoriteit.

Als zelfstandige mag je meer meetellen dan alleen cliëntcontact

Werk je in loondienst, dan is je contractuele arbeidsduur de basis en zitten scholing en verlof daar al in. Als zelfstandige zijn je cliëntcontacturen de basis, en daar mag je onder voorwaarden bij optellen:

Wat je erbij mag tellenTot hoeveel
Bedrijfsvoering — facturering, planning, logistiek rond een cliëntcontact maximaal 15%
Deskundigheidsbevordering binnen je vakgebied maximaal 10%
Vakantie en ziekte elk maximaal zes keer je gemiddelde werkweek per jaar
Zwangerschaps- en bevallingsverlof maximaal zestien keer je gemiddelde werkweek per jaar
Waarnemingsdiensten de tijd dat je beschikbaar was, volledig — maar nooit dubbel geteld

Die maxima rekent het CIBG per kalenderjaar, terwijl je telvenster op je UHD eindigt en dus midden in een jaar begint. Reken het niet uit je hoofd na: op bigregister.nl staan gratis rekenhulpen die dit voor je doen.

Welk bewijs het CIBG vraagt

Bij je aanvraag stuur je niets mee. Het CIBG controleert via een steekproef — deels willekeurig, deels gericht op onder meer buitenlandse werkervaring en bepaalde functiekenmerken. Val je erin, dan heb je zes weken om je stukken aan te leveren.

Per gewerkte periode moet uit je stukken blijken:

  • in welke functie je was aangesteld
  • de begin- en einddatum van die periode
  • hoeveel uur je er in totaal hebt gewerkt
  • welke werkzaamheden je hebt uitgevoerd
  • op welk niveau je die hebt uitgevoerd

Voor zelfstandigen zit hier de angel. Het CIBG heeft een vast formulier voor werkervaring van een zelfstandig beroepsbeoefenaar, en dat moet worden ingevuld en ondertekend door een bij de Kamer van Koophandel geregistreerde accountant of administrateur. Er staat met zoveel woorden bij dat een eigen verklaring geen geldig bewijsstuk is. Je kunt je eigen urenoverzicht dus niet als sluitend bewijs indienen — er moet iemand anders voor tekenen.

Wat je wél zelf kunt aanleveren is een uitdraai uit je eigen administratiesysteem, als onderbouwing van het aantal uren. Het CIBG stelt daar twee eisen aan: de naam van het systeem en jouw naam moeten erop staan. En expliciet: een export naar Word of Excel is niet voldoende.

Als je de uren niet haalt

Dan blijft er één route over: een Periodiek Registratie Certificaat. Je volgt scholing bij het opleidingsinstituut van je beroep, of je doet alleen de toets. Gewone bijscholing telt hiervoor níét, en het certificaat mag bij je aanvraag niet ouder zijn dan twee jaar. Begin op tijd — het CIBG waarschuwt dat zo'n traject meer dan een half jaar kan duren en dat toetsen op vaste momenten worden afgenomen.

Ben je al doorgehaald, dan kun je je opnieuw inschrijven onder dezelfde eisen. Maar Nederlandse werkervaring telt alleen mee als je op dat moment in het BIG-register stond, en dat sta je na doorhaling niet meer. Je bouwt hier dus geen nieuwe uren mee op, en daarmee is het certificaat in de praktijk vaak de enige weg terug.