Het urencriterium: 1.225 uur, en hoe je ze aantoont
Haal je het urencriterium, dan mag je de zelfstandigenaftrek en de startersaftrek toepassen. Haal je het niet, dan vervalt dat volledig — het is alles of niets. Hieronder staat wat de regel precies inhoudt, welke uren meetellen, en wat een inspecteur van je wil zien als hij ernaar vraagt.
Wat het urencriterium is
Je moet per kalenderjaar minimaal 1.225 uur aan je onderneming besteden. Over een vol jaar is dat gemiddeld zo'n 24 uur per week, oftewel ruim drie dagen.
Belangrijk: je startdatum verandert daar niets aan. Begin je op 1 juli, dan geldt nog steeds 1.225 uur — niet de helft. Wie in november start haalt het dat jaar dus niet meer en richt zich beter op het volgende kalenderjaar. Houd wel vanaf het eerste moment je uren bij: ook het schrijven van je ondernemingsplan telt mee.
De tweede eis die vaak vergeten wordt
Naast die 1.225 uur geldt dat je meer dan de helft van je totale werktijd aan je onderneming besteedt. Werk je daarnaast in loondienst, dan mogen die uren niet overheersen.
Een rekenvoorbeeld: werk je drie dagen per week in loondienst, dan is dat over een jaar ongeveer 1.248 uur. Je hebt dan minimaal 1.249 uur voor je eigen bedrijf nodig — één uur meer, want het moet méér dan 50 procent zijn. Met 1.225 uur red je het in dat geval net niet.
Op deze eis bestaat een uitzondering: was je in één van de vijf voorafgaande jaren geen ondernemer, dan geldt hij niet en is 1.225 uur genoeg.
Wat het je oplevert
De zelfstandigenaftrek wordt stapsgewijs afgebouwd, dus het bedrag verschilt sterk per jaar:
| Aftrekpost | 2025 | 2026 | 2027 |
|---|---|---|---|
| Zelfstandigenaftrek | € 2.470 | € 1.200 | € 900 |
| Startersaftrek | € 2.123 | € 2.123 | nog niet bekend |
Alleen de zelfstandigenaftrek wordt afgebouwd; de startersaftrek staat daar los van en bleef de afgelopen jaren op € 2.123. Voor 2027 is daarover nog niets bekendgemaakt.
De startersaftrek komt bovenop de zelfstandigenaftrek, maar alleen als je die laatste mag toepassen. Voorwaarde is dat je in één of meer van de vijf voorgaande jaren geen ondernemer was en de startersaftrek niet vaker dan twee keer eerder gebruikte.
Is je winst te laag om de zelfstandigenaftrek helemaal te benutten, dan mag je het onbenutte deel in de volgende negen jaar alsnog verrekenen. En let op: de mkb-winstvrijstelling staat hier los van — die mag je ook toepassen als je de 1.225 uur niet haalt.
Welke uren tellen mee?
Alle directe en indirecte uren in het belang van je bedrijf. Of een uur productief was, doet niet ter zake.
- Declarabele uren voor een opdrachtgever
- Je administratie bijwerken en facturen maken
- Acquisitie, offertes maken en klantcontact — ook als de opdracht niet doorgaat
- Cursussen volgen en vakliteratuur lezen
- Reistijd naar een opdrachtgever en woon-werkverkeer
- Je website beheren en netwerkbijeenkomsten bezoeken
- Bedrijfsmiddelen aanschaffen, zoals een laptop of telefoon
Wat niet meetelt
- Ziekte- en vakantiedagen
- Stand-by staan voor een klant zonder ondertussen aan je bedrijf te werken
- Informeel over je werk praten zonder dat er een opdracht uit kan komen
Uitzonderingen
Zwangerschap. Je mag de niet-gewerkte uren over zestien weken verlof meetellen, zodat je de 1.225 uur niet misloopt door je bevalling.
Arbeidsongeschiktheid. Er bestaat een verlaagd urencriterium van 800 uur, maar dat staat niet op zichzelf: het hoort bij de startersaftrek bij arbeidsongeschiktheid, een aparte regeling met eigen voorwaarden — onder meer dat je een arbeidsongeschiktheidsuitkering ontvangt. Arbeidsongeschikt zijn geeft er dus niet automatisch recht op. Ga je situatie na op belastingdienst.nl of bij je boekhouder voor je met 800 uur rekent.
Hoe je 1.225 uur aantoont
Hier gaat het bij een controle mis, niet bij het aantal. De Belastingdienst doet regelmatig steekproeven, en dan wil een inspecteur zien dat je uren ook echt gemaakt zijn. Hij kijkt daarvoor niet alleen in je urenregistratie, maar ook in je agenda, je e-mail en je bankafschriften.
Wat een urenadministratie bruikbaar maakt:
- Per dag genoteerd, niet achteraf geschat. Een reeks ronde getallen die in december is ingevuld, overtuigt niemand.
- Met een omschrijving per registratie. "Werk" zegt niets; "offerte Jansen opgesteld" is toetsbaar.
- Met bewijs eromheen. Bewaar e-mails van opdrachtgevers, je facturen met urenspecificatie, en een overzicht van gereden kilometers of je ov-ritten voor reistijd.
En als je het niet haalt?
Dan gebeurt er niets. Geen brief, geen inspecteur, geen boete of naheffing. Je mag alleen de zelfstandigen- en startersaftrek niet toepassen.
Wat dat kost, hangt af van je situatie. In 2026 loop je € 1.200 aan zelfstandigenaftrek mis, of € 3.323 als je ook recht had op de startersaftrek. Let op het verschil: dat zijn bedragen die je van je winst aftrekt, niet van je belasting. Wat je er netto aan overhoudt hangt af van je winst en het tarief dat daarbij hoort, en is dus lager dan het bedrag van de aftrek zelf.
Eén waarschuwing wel: haal je het urencriterium met slechts één opdrachtgever, dan kan de Belastingdienst je alsnog niet als ondernemer aanmerken. Dan is er mogelijk sprake van een dienstverband en dus schijnzelfstandigheid — een andere toets dan het urencriterium, met eigen gevolgen.